Κυριακή, 13 Ιουνίου 2004

1. Υπήρξαν αποτελέσματα από τις συναντήσεις σας στις ΗΠΑ για το Κυπριακό;

Είχα σειρά από πολύ ενδιαφέρουσες συναντήσεις και την ευκαιρία ν΄ ακούσω απόψεις κι εκτιμήσεις, όσο και να εκφράσω τις ελληνικές θέσεις σε σημαντικά αμερικανικά ακροατήρια. Απ’ όλες τις συναντήσεις κατέστη σαφές πως πρέπει να συνεχίζουμε να εργαζόμαστε προς την κατεύθυνση της επίλυσης του Κυπριακού.

2. Ποιες οι εκτιμήσεις του Αμερικανού Υφ. Εξωτερικών Γκρόσμαν;

Οι εκτιμήσεις του συνόλου της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας είναι πως ανεξάρτητα απ’ ό,τι έγινε, η πόρτα της λύσης του Κυπριακού πρέπει να μείνει ανοιχτή. Και πως μια συμφωνημένη λύση θα είναι προς όφελος της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή. Αυτό γίνεται αντιληπτό απ’ τους Αμερικανούς. Όπως πιστεύω πως γίνεται αντιληπτό πως οποιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται δεν πρέπει να οδηγήσουν σε νέες δυσχέρειες, αλλά σε νέες ευκαιρίες για την Κύπρο.

3. Εκτιμάτε ότι υπάρχει προοπτική επίλυσης του προβλήματος; Διαβλέπετε ανάληψη νέας πρωτοβουλίας για λύση εντός του 2004;

Δεν σταματούμε ποτέ να σκεφτόμαστε την επανένωση. Αυτός είναι ο στόχος μας. Κι είναι κατανοητό πλέον από όλα τα μέρη πως το «όχι» των Ελληνοκυπρίων στο δημοψήφισμα δεν ήταν ένα «όχι» απέναντι σε λύση. Όπως και ότι το «ναι» της τουρκοκυπριακής πλευράς δεν έλυσε αυτομάτως, όπως θέλουν ορισμένοι να πιστεύουν, κανένα πρόβλημα. Το πρόβλημα θα λυθεί μόνο όταν φτάσουμε σε μια συμφωνημένη λύση, που θα επιτρέψει και στους Τουρκοκυπρίους ν’ απολαύσουν τ’ αγαθά της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ, Τώρα – σε ό,τι αφορά τον χρονικό ορίζοντα – πιστεύουμε πως θα χρειαστεί χρόνος για να ξεκινήσει πάλι κάποια διαδικασία. Αν είναι μέσα στο 2004 ή αργότερα, αυτό δεν το γνωρίζω. Αλλά συχνά στη διεθνή πολιτική, τα πράγματα κινούνται πολύ γρηγορότερα, απ’ την στιγμή που υπάρχει η βούληση και οι συνθήκες έχουν ωριμάσει.

4. Θεωρείτε ότι η πολιτική ενίσχυσης των Τουρκοκυπρίων μπορεί να διευκολύνει την κατάσταση και να δημιουργήσει νέα δεδομένα για λύση; (Αν οι Τ/Κ συνεχίσουν για καιρό να εισπράττουν τα οφέλη που θα εισέπρατταν σε περίπτωση λύσης (οικονομική βοήθεια κλπ), θα έχουν λόγο να διαπραγματευτούν εκ νέου για λύση;)

Όλα τα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να έχουν ως γνώμονα την διευκόλυνση μιας λύσης, ώστε όλοι οι Κύπριοι, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, να μπορέσουν να απολαύσουν τα οφέλη της Ευρωπαϊκής ενοποίησης. Συμφωνήσαμε κι εμείς στο θέμα της οικονομικής βοήθειας. Όμως, η οικονομική βοήθεια δεν είναι υποκατάστατο της λύσης. Σήμερα, λύση δεν υπάρχει. Κι αυτό σημαίνει πως η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν έχει επιτύχει ένα ζωτικό της στόχο. Αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την λύση. Γι’ αυτό και η τουρκοκυπριακή κοινότητα έχει ένα σοβαρό κίνητρο και πρέπει να συνεργαστεί για να φτάσουμε σ’ αυτό τον στόχο.

5. Υπάρχει κίνδυνος μιας καθαρής ή έστω sui generis αναγνώρισης της βόρειας Κύπρου; (Ορισμένοι κάνουν λόγο για «ταϊβανοποίηση» του τουρκοκυπριακού καθεστώτος).

Έχουμε καταστήσει σαφές στους συνομιλητές μας πως το κύριο μέλημά μας είναι μια βιώσιμη και λειτουργική λύση. Αυτή είναι η επιδίωξη της ελληνικής κυβέρνησης. Οποιεσδήποτε προσπάθειες και πρωτοβουλίες κινούνται μακριά απ’ αυτή τη λογική, όπως αυτές που αναφέρατε, δεν κάνουν τίποτε άλλο απ’ το να μονιμοποιούν το πρόβλημα. Να χωρίζουν αντί να ενώνουν. Είναι εκτός της λογικής της σύγχρονης εποχής για επίλυση των προβλημάτων. Κι αυτό, θεωρώ πως έχει αρχίσει να γίνεται κατανοητό σε όλους. Είχαμε μάλιστα με τον Υπουργό Εξωτερικών – πολύ πρόσφατα – μια συνάντηση με τους Πρέσβεις των Αραβικών κρατών στην Αθήνα, όπου καταστήσαμε σαφές πως η λύση στη βάση του Σχεδίου Ανάν είναι εφικτή και πως μπούμε να εργαστούμε γι’ αυτήν, αντί να κινηθούμε με παλαιές, αποσχιστικές νοοτροπίες υπονόμευσης. Αυτά είπα και στις επαφές μου στην Αίγυπτο, όπου μετέβην γι’ αυτόν τον σκοπό. Πιστεύω πως η ελληνική θέση είναι πολύ λογική και γι’ αυτό, απολύτως κατανοητή απ’ όλους.

6. Υπάρχει διάσταση απόψεων με την κυπριακή ηγεσία και τον Πρόεδρο Παπαδόπουλο;

Η συνεργασία μας με τον Πρόεδρο αλλά και την ηγεσία της Κύπρου ήταν και είναι εξαιρετική και δεν τίθεται κανένα τέτοιο θέμα.

7. Μετά τη δήλωση του Πρωθυπουργού ότι το Κυπριακό αποδεσμεύεται από τα Ελληνοτουρκικά, πώς χαρακτηρίζετε το κλίμα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; (Εκτιμήσεις για τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το Δεκέμβριο 2004).

Δεν είπαμε ποτέ τέτοιο πράγμα. Το κλίμα στις σχέσεις μας με την Τουρκία είναι καλό, όπως έδειξε κι η πρόσφατη επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα. Η Τουρκία κάνει ορισμένα σημαντικά βήματα προς τα κριτήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία ενθαρρύνουμε. Έχουμε τονίσει πως στηρίζουμε την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας. Εμείς θεωρούμε πως έχουμε συμφέρον από μια ευρωπαϊκή Τουρκία, μια Τουρκία που συμπεριφέρεται ως Ευρωπαίος γείτονας, μακριά απ’ τις απειλές και τη χρήση βίας του παρελθόντος. Σ’ ό,τι αφορά τις διμερείς μας σχέσεις, συνεχίζονται όπως γνωρίζετε οι διαπραγματεύσεις των δύο μερών σε υπηρεσιακό επίπεδο κι ελπίζω πως θα υπάρχει μια καλή κατάληξη. Αλλά ποτέ δεν θα εγκαταλείψουμε την Κύπρο.

8. Πιστεύετε ότι η ΕΕ απογοητεύτηκε από την αρνητική στάση των Ε/Κ στο δημοψήφισμα;

Υπήρξε σίγουρα απογοήτευση, αλλά τώρα είμαστε σε μια άλλη πορεία και μια λογική που βασίζεται στις προσπάθειες να φτάσουμε σε μια λύση. Εξάλλου, όπως έχω πει, η απογοήτευση δεν οδηγεί πουθενά. Να σας το θέσω αλλιώς. Φανταστείτε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα όπου όλη η διεθνής κοινότητα θέλει να πετύχει γκολ κι έχει ένα δοκάρι στα πρώτα λεπτά. Τι μπορεί να κάνει; Μπορεί να καθίσει σ’ όλον τον υπόλοιπο αγώνα και να μοιρολογεί για τη χαμένη ευκαιρία, ή μπορεί να συνεχίσει την προσπάθεια για να βάλει τελικά γκολ και να κερδίσει; Αυτό θέλουμε. Θέλουμε να κερδίσουμε. Και στην συγκεκριμένη περίπτωση, θέλουμε μια λύση απ’ την οποία να κερδίζουν όλοι. Και να μπορέσουν έτσι κι οι δυο κοινότητες ν’ απολαύσουν τ’ αγαθά που προσφέρει η ένταξη στην ΕΕ.

9. Ποια είναι η θέση της Ελληνικής κυβέρνησης αναφορικά με την τελευταία έκθεση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό;

Είναι ένα κείμενο που έχει συγκεκριμένο στόχο: να πει πως έγιναν τα πράγματα από την σκοπιά της Γενικής Γραμματείας. Εκ των πραγμάτων, η άποψη του ΟΗΕ δεν συμπίπτει πάντα με τις απόψεις των μερών. Κι όπως έχει δηλωθεί κι επισήμως από μέρους μας, δεν θεωρούμε πως οι περιγραφές που περιέχονται στο κείμενο αυτό είναι απολύτως ακριβείς. Κι αυτό που προέχει είναι να περιορίσουμε τις συνέπειες.

10. Πώς κρίνετε τις εξελίξεις στο Ιράκ; Υπάρχει πιθανότητα να εξομαλυνθεί η κατάσταση; Ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή.

Η κατάσταση στο Ιράκ πρέπει να εξομαλυνθεί και η παράδοση της εξουσίας στους Ιρακινούς, ελπίζουμε πως θα είναι ένα σημαντικό βήμα. Κι αυτό είναι ένα καίριο ζητούμενο για τη διεθνή κοινότητα, αλλά και κάτι το οποίο δεν παύει να τονίζει κι η ελληνική κυβέρνηση στις επαφές της στο εξωτερικό. Η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και την πορεία εφαρμογής του τελικού σχεδίου ψηφίσματος του ΟΗΕ. Χαιρετίσαμε μάλιστα την ομόφωνη ψήφισή του. Είμαστε αισιόδοξοι πως μπορούμε να μπούμε σε μια νέα εποχή.